Giỗ Mẹ

Truyện ngắn của Nguyễn Phục Hưng

Giỗ Mẹ
Kính dâng lên hương hồn Mẹ


Nguyễn Phục Hưng

Tôi đứng trầm ngâm trước bàn thờ mẹ tôi. Quả trứng luộc nằm gọn gàng xinh xắn trên chén cơm cúng mẹ. Làn khói hương cuộn tròn trước tấm hình mẹ tôi. Năm nào cũng vậy, tôi luôn luôn cúng mẹ với chén cơm và quả trứng. Nhìn quả trứng, tôi ngậm ngùi nhớ mẹ. . .

Tôi mồ côi Bố khi vừa lên sáu. Chiến tranh cướp mất Bố của chúng tôi, Mẹ dẫn anh em tôi đi tản cư hết làng này đến làng khác. Từ một người khá giả, có ăn có để, có ruộng thẳng cánh cò bay, có người ăn, người làm trong nhà, mẹ tôi trở thành một bà buôn thúng bán bưng sau khi Bố tôi mất. Cuộc sống của gia đình tôi thật là vất vả. Có những lần tôi đói bụng, đứng nhìn bà bán bún rong mà thèm. Sau hơn hai năm long đong hết ở đậu nhà này qua xóm nọ, mẹ dẫn anh em tôi về lại quê ngoại là Sơn Tây, ở nhà Bác Hội. Bác là chị ruột của mẹ tôi. Bác trai nhờ buôn bán, làm thầu khoán nên rất khá giả.

Hai bác cho mẹ tôi dựng một túp lều sau nhà hai bác để ở. Túp lều chỉ đủ kê một cái giường, mẹ con tôi cùng ngủ trong đó. Sau những tháng ngày lêu bêu đây đó, túp lều này đã là một cái gì quí giá vô cùng. Mẹ con tôi không còn sợ ngủ bụi ngủ bờ, cũng không còn sợ Tây về tấn công nữa.

Dù buôn bán cực khổ, Mẹ cũng xin cho chúng tôi vào trường học. Với Mẹ, cho con đi học là điều quan trọng nhất. Mẹ vẫn thường nói với chúng tôi là thuở ông Nội tôi còn sinh tiền, ông đã dặn là làm gì thì làm cũng phải cho các cháu của ông đi học. Ông Nội tôi là thầy dạy học của Mẹ, Mẹ thương và quí ông Nội còn hơn ông Ngoại.

Về nhà chồng, Mẹ đã sống trọn vẹn cho nhà chồng. Từ trong ra ngoài, một tay mẹ quán xuyến, Ông Nội tôi là một thầy thuốc Bắc nổi tiếng. Ông không những dạy Mẹ tôi về chữ Nho mà ông còn dạy Mẹ cách hốt thuốc nữa. Thành thử lời ông Nội tôi dặn dò là mẹ tôi nhất quyết phải theo. Cực khổ đến chừng nào đi nữa thì Mẹ vẫn cho anh em tôi đến trường. Mẹ thương tôi nhất vì tôi là út, lại ốm yếu hay đau mà theo Mẹ là tại vì nhà nghèo nên tôi đã không có đủ thức ăn bổ dưỡng. Mẹ chưa bao giờ mắng tôi chứ đừng nói chi đến chuyện bị đòn.

Những lần tôi nghịch phá thì mẹ tôi chỉ biết khóc. Mẹ thường kêu Bố tôi về mà dạy lấy con, chứ bà thì hết sức rồi, lại trách Bố sao bỏ con lại cho một mình mẹ. Rồi có những đêm, vì tủi thân sao đó, mẹ tôi khóc rống lên, kể lể là sao bố tôi không còn sống để dạy tôi, khiến tôi hư đến thế. Mà hư gì cho cam! Chả là tôi ham bắn bi chút xíu quên thổi cơm đúng giờ mà thôi. Mỗi lần nghe mẹ than thân trách phận như thế, tôi sợ lắm. Tôi thương mẹ nên rất sợ mẹ buồn, tôi luôn luôn cố làm cho mẹ vui nên không dưng trở thành đứa bé ngoan.

Ðời sống của mẹ con tôi cũng còn rất chật vật, mặc dù đã trở về sống nơi quê ngoại. Hằng ngày Mẹ vẫn phải gánh hàng qua sông từ 4 giờ sáng, tan chợ, gánh về cũng đã xế chiều. Về nhà mẹ lại giúp bác tôi việc vườn tược, bếp núc. Bây giờ, khi ngồi nghĩ lại thì tôi đoán là Mẹ phải làm công cho bác để được ở trong khu vườn nhà bác. Mẹ chẳng hề than oán mặc dù suốt ngày tảo tần lo mọi việc.

Có một buổi chiều, khi về đến nhà, sau một ngày buôn bán ở ngoài chợ, Mẹ tôi ra vườn một lát thì cầm vào cho tôi một quả trứng gà còn âm ấm nóng. Mẹ bảo tôi há miệng ra, đập khẽ một đầu của quả trứng, rồi bảo tôi húp quả trứng sống như vậy, vì chưa bao giờ ăn trứng sống nên tôi vùng vằng, không chịu. Mẹ giận dữ, bịt lấy mũi tôi rồi trợn mắt, la: "Húp đi, nhanh lên." Bất đắc dĩ, tôi phải húp mạnh, rồi khóc.

Vừa lúc đó có tiếng ai đi xuống, mẹ tôi bỗng tát cho tôi một bạt tai đau điếng và đuổi tôi đi chỗ khác. Tôi sửng sốt, vì Mẹ chưa bao giờ đánh tôi cả. Tôi nhìn mẹ, như muốn hỏi lý do, thì Mẹ đã xua tay ra dấu cho tôi đi nhanh. Tủi thân, tôi tiu nghỉu chạy đi. Vừa lúc ấy, tôi nghe thấy tiếng Bác Hội: "Lạ thật, con gà vừa mới cục tác mà tìm không thấy quả trứng ở đâu cả. Ðứa nào lại lấy mất rồi."

Tối đó, mẹ ôm tôi vào lòng, xoa đầu tôi, rồi xoa lên bên má mà hồi chiều Mẹ đã đánh và nói: “Mẹ thương con lắm, thương nhất nhà, con sinh ra chưa được mấy tuổi thì Thầy con mất, nuôi con thiếu ăn, thiếu mặc. Mẹ có bao giờ dám đánh con đâu. Mai mốt khi con khôn lớn, con sẽ hiểu tại sao hôm nay Mẹ đánh con.”

Nước mắt Mẹ chảy ướt cả khuôn mặt tôi. Mẹ sụt sùi khóc thầm, chắc là đang khấn bố tôi về phù hộ cho chúng tôi. Ðâu cần lớn lên tôi mới hiểu. Tôi biết Mẹ đau khổ vô cùng khi phải giận dữ đánh tôi như vậy. Tôi lẳng lặng ôm chặt Mẹ và nước mắt tuôn trào./.



NPH
Vu Lan 2002