Hai công ty Interserco và Vinamotors của Việt Nam bị kiện trước tòa án liên bang Hoa Kỳ

Phóng sự của VOA - Nguyễn Phục Hưng thực hiện - Phát thanh Thứ Tư, 20 tháng Tư năm 2011 - Chương trình 10:00 - 11:00 PM (giờ VN)

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

Hai công ty Interserco và Vinamotors của Việt Nam bị kiện trước tòa án liên bang Hoa Kỳ

Teaser: Hai công ty môi giới đưa công nhân lao động Việt Nam qua làm việc tại Houston bị cáo buộc vi phạm luật cấm buôn người tại tòa án Hoa Kỳ.

Phóng sự của VOA - Nguyễn Phục Hưng thực hiện

Phát thanh Thứ Tư, 20 tháng Tư năm 2011

Chương trình 10:00 - 11:00 PM (giờ VN)

Nguồn

Song song với sự phát triển của nền kinh tế Mậu Dịch Toàn Cầu, rất nhiều chương trình xuất khẩu lao động đã và đang hoạt động trên thế giới. Tuy nhiên việc này cũng kéo theo các tệ nạn buôn người trá hình dưới các chương trình xuất khẩu lao động và hậu quả là rất nhiều công nhân đã trở thành nạn nhân của Nạn Buôn Người.  Tại Hoa Kỳ nạn buôn người trá hình dưới dạng nhập khẩu lao động bị truy tố và bị phạt rất nặng. Nạn nhân trong các đường dây buôn người trá hình được bảo vệ bởi đạo Luật Bảo Vệ Nạn Nhân Buôn Người được ban hành năm 2005 (Trafficking Victims Protection Reauthorization Act of 2005).

Tại Việt Nam, để thực hiện kế hoạch ‘Xóa Đói Giảm Nghèo’ nhà nước khuyến khích các chương trình xuất khẩu lao động, đa số công nhân được gởi đến các nước như Mã Lai, Hàn Quốc, Đài Loan, Jordan... và cả Hoa Kỳ nữa.  Nhà nước Việt Nam cũng có cổ phần trong một số công ty môi giới tuyển nhân công đi nước ngoài. Trên nguyên tắc, các chương trình xuất khẩu lao động là một phương sách giải quyết nạn thất nghiệp và mang ngoại tệ về cho quốc gia, như trường hợp Việt Nam, thì mỗi năm có khoảng 85 ngàn công nhân đi làm nước ngoài và gửi về trên 2  tỷ dollars cho kinh tế quốc nội.

Tuy nhiên nhiều công ty làm dịch vụ môi giới tại Việt Nam lợi dụng sự kém hiểu biết của người dân trong nước, hứa hẹn nhiều điều để trục lợi và biến dịch vụ tuyển công nhân đi lao động nước ngoài thành những vụ buôn người trá hình.

Vào năm 2008, hai công ty có cổ phần của nhà nước Việt Nam là Vinamotors và Interserco đã cung cấp nhân công Việt Nam cho 2 công ty dịch vụ Hoa kỳ là ILP Agency LLC và Coast to Coast Resources Management Services để mang công nhân qua làm việc tại Houston, bang Texas và tại bang Louisiana. 

Khi đến Houston, thì theo lời luật sư đại diện các nạn nhân, những  người lao động Việt Nam đã bị các công ty dịch vụ và môi giới trên đối xử vô nhân đạo. Họ bị lừa dối, bội ước và phải sống biệt lập khỏi cộng đồng, trong các điều kiện thiếu vệ sinh và thường xuyên bị đe dọa.  Sau 8 tháng làm việc cực khổ mà phần lớn tiền lương bị khấu trừ cho chi phí ăn ở và di chuyển, họ bị sa thải, thay vì hợp đồng có việc làm khoảng 30 tháng, với số tiền hứa hẹn lên tới 100 ngàn Mỹ Kim. 

Trên tờ nhật báo Houston Chronicle phát hành ngày 14 tháng Tư, ký giả Lise Olsen cho biết với sự giúp đỡ của nhiều luật sư, trong đó có tổ  hợp Luật Sư Tammy Trần, thì vào đầu năm 2011, hai công ty Hoa Kỳ đã bị Chánh án Steven Kirland, thuộc quận hạt Harris, bang Texas xử phải bồi thường dân sự một số tiền là 60 triệu Mỹ Kim cho các công nhân Việt vì tội lừa đảo và vi phạm khế ước tuyển dụng. 

Luật sư Tammy Trần chia sẻ về vụ kiện trước tòa quận hạt Harris như sau:

“..Vụ kiện bắt đầu vào tháng 2, năm 2009, lúc đó thì chúng tôi được lời kêu gọi của Luật sư Hoàng Duy Hùng để mà giúp đỡ cho các em công nhân.  Câu chuyện của các em rất thương tâm, các em bị đem từ Việt Nam đi xuất cảng lao động, mỗi người phải trả từ 6 ngàn 5 trăm tới 10 ngàn dollars ,và trong contract hứa hẹn là sẽ lo về giấy tờ di trú cho họ, họ được chỗ ăn chỗ ở. Ở  Houston, 4 em ở chung trong một căn hộ mà phải trả 2 ngàn dollars. Các em ở trong các căn hộ rất là tồi tàn dơ dáy và bị bắt buộc trừ khấu tiền lương là 2 ngàn một tháng, tiền chuyên chở là 125 đồng một tháng, ngay cả ngày các em không đi làm, các em cũng phải trả số tiền đó. Thì vào tháng Hai, vào một buổi trưa các em bị người môi giới  bảo rằng phải chuẩn bị về nước ngay tối hôm đó. Một số em đi trốn, một số em ở lại, họ mới nhờ người liên lạc với cộng đồng Việt Nam……”

Luật sư Tammy Trần cho biết là Bà và Luật sư Hoàng Duy Hùng, lúc đó đang là Chủ tịch Cộng Đồng người Việt Quốc Gia tại Houston, đã đến tận nơi tiếp xúc với các nạn nhận và đã chứng kiến cuộc sống rất thương tâm cũng như sự sợ hãi của các công nhân. Trong khi Luật sư Hùng lo việc vận động cộng đồng người Việt Houston cứu trợ các công nhân thì Luật Sư Tammy Trần liên lạc với các luật gia nổi tiếng của Houston là Luật sư John O’Quinn và Luật Sư chuyên về luật di trú Gordan Quan để trợ giúp các nạn nhân về mặt pháp lý.  

Luật Sư Tammy Trần giải thích lý do tổ hợp luật sư Tammy Trần  chỉ kiện 2 công ty Hoa Kỳ lúc đầu:

“Chúng tôi đã khởi đầu vụ kiện này ở tòa tiểu bang,  kiện 2 công ty Coast to Coast và công ty ILP Agency Inc. và 2 công ty này chỉ là công ty môi giới đưa người thôi.  Lúc đó chúng tôi chưa kiện 2 công ty chính vì các em còn rất sợ hãi và 2 công ty Interserco và Vinamotors là 2 công ty có cổ phần nhà nước nên các em rất sợ cho sự an ninh của gia đình nên các em xin là chưa kiện họ”

Luật sư Tammy Trần cũng cho biết là tổ hợp luật sư của Bà kiện 2 công ty Hoa Kỳ này về  tội danh lừa đảo và bội ước:

“Chúng tôi kiện vì tội Fraud là lừa đảo và Breach of contract, tức là bội ước vì theo khế ước các em phải được làm việc từ 30 đến 36 tháng. Tuy nhiên sự thực các em chỉ được ở chừng 8, 9 tháng, có em 6 tháng, thì phải đuổi về nước”

Luật sư Tammy Trần chia sẻ thêm là kết quả vụ kiện tại tòa hòa giải hạt Harris có tính cách chung thẩm là Công ty Coast to Coast bị đền 10 triệu mỹ Kim và công ty ILP Agency Inc. phải đền 50 triệu Mỹ Kim cho cho các nạn nhân:

“Án lịnh đưa ra và đó là agreed judgment, tức là họ không chống án được, là công ty Coast to Coast (phải đền) là 10 triệu và công ty ILP là 50 triệu”

Vào  ngày 13 tháng 4, năm 2011,  tổ hợp Luật sư Buzbee và tổ hợp  Luật sư Tammy Trần đã đại diện cho các nan nhân, chính thức khởi kiện hai công ty Việt Nam trước tòa án liên bang, khu vực Galveston để đòi bồi thường thiệt hại 100 triệu Mỹ Kim theo bộ luật liên bang Bảo Vệ Nạn Nhân Buôn Người 2005.  

Luật sư Buzbee nhắc lại bản cáo trạng và cho biết là ông đã nộp đơn kiện tại tòa án liên bang thuộc khu vực Galveston để tố cáo những công ty này phạm luật cấm buôn người và vi phạm khế ước với các công nhân.

SB Buzbee

Và luật sư Tony Buzbee cũng nói thêm rằng, là ông hy vọng chính phủ Mỹ và chính phủ Việt Nam sẽ giúp làm sáng tỏ vụ việc cũng như để ngăn chận tệ nạn buôn người và giúp đỡ những nạn nhân đang gặp khó khăn.

SB Buzbee:

Luật sư Tammy Trần nhấn mạnh về tính chất quan trọng của vụ kiện này:

“Hai công ty đó là 2 công ty chịu trách nhiệm.  Cái quan trọng là chúng tôi muốn thế giới biết (có) cả một đường dây buôn người khởi xuất từ Việt Nam”

Mặc dù thắng kiện nhưng cho đến nay các công nhân Việt Nam này vẫn chưa được bồi thường gì cả và vẫn đang sống trong sự trợ giúp của người Việt tại Houston và vùng phụ cận.  Ngoài ra Luật Sư Gordan Quan và các sinh viên về luật di trú tại  đại học luật khoa South Texas College of Law do Giáo sư luật Naomi Bang hướng dẫn cũng trợ giúp trong vụ án này.  Những chuyên gia về luật di trú đang lo việc xin Visa cho các nạn nhân được lưu lại làm việc tại Hoa kỳ vì lý do họ là nạn nhân của các tổ chức buôn người và sẽ nguy hiểm nếu bị gửi trở lại về Việt Nam.

Nguyễn Phục Hưng, tường trình từ Houston, Texas